Episode 619 - Kaap van Storms

• Nasionale Rampverklaring – Weersituasie 11 Mei 2026

Dr Bongani Sithole, hoof van die Nasionale Rampbestuurssentrum (NRBS), het op Saterdag 9 Mei 2026 ’n nasionale ramp verklaar ingevolge artikel 23 van die Rampbestuurswet. Die verklaring volg op verwoestende weer wat die Wes-Kaap, Oos-Kaap, Noord-Kaap, Noordwes, Vrystaat en Mpumalanga getref het. Swaar reënval, vloede, donderstorms, skadelike winde en sneeuval het tot lewensverlies, massiewe infrastruktuur- en omgewingskade, asook ontwrigting van basiese dienste gelei.

Die Wes-Kaap, veral die Tuinroete, is swaar getref. Meer as 1 000 mm reën het sedert 5 Mei in dele van die Langkloof (by Krakeel) geval. Die Gariepdam staan tans op 121% vol. Nature’s Valley-kamp in die Tsitsikamma-deel van die Tuinroete Nasionale Park is tydelik gesluit weens oorstromings.

• Huidige en komende gevaar (11–12 Mei)

’n Intensiewe atmosferiese rivier (Storm Van Hunks) het vanoggend die Wes-Kaap bereik. Die Suid-Afrikaanse Weerdiens het Oranje Vlak 8-waarskuwings uitgereik vir bergagtige areas van Drakenstein, Stellenbosch, Theewaterskloof, Stad Kaapstad, Breedevallei en Witzenberg. Oranje Vlak 6-waarskuwings geld vir die suidelike Weskus en Overberg. Sterk tot stormsterk winde, swaar reën, grondverskuiwings, rotsstortings, kitsoorstromings en sneeu oor hoë gebiede word verwag tot Dinsdag. Bejaardes en kleinveeboere word spesifiek gewaarsku vir uiters koue, nat en winderige toestande. Daar het reeds een persoon gesterf in die nuutste storm.

• Enorme skade

In die Gamtoosvallei (Oos-Kaap) is die skade enorm. Die Kouga-munisipaliteit is verwoes deur vloede. Volgens burgemeester Hattingh Bornman sal infrastruktuurskade alleen honderde miljoene rande beloop. Huise, die Ferry Hotel, landerye, besproeiingslyne en plaasimplemente is weggespoel. Sitrusboorde in Patensie en Hankey is oorstroom, terwyl groenteboere by die riviermond hul hele oeste verloor het. Grewar Oosthuizen van Agri Gamtoos beskryf dit as ’n “hartseer saak” – baie boere se kontantvloei gaan opdroog. Altesaam 49 mense moes Vrydag uit vloedgebiede gered word. Geen lewens is egter in hierdie vloed verloor nie.

Die NRBS het owerhede op alle vlakke versoek om dringend omvattende planne vir noodleniging en herstel op te stel. Plaaslike rampe word binnekort in verskeie munisipaliteite verwag om toegang tot fondse te kry.

• Kritieke fase

Suid-Afrika bevind hom dus in ’n kritieke fase waar natuurrampe, hoë damvlakke en voortgesette koue fronte ’n groot uitdaging vir boere, munisipaliteite en inwoners in die suidelike en oostelike dele van die land inhou.

Daar gaan ook reuse versekerings eise inkom van vebruikers wat skade gelei het. Sommige skole in die Wes-Kaap was gesluit  met meer skole wat Dinsdag gesluit word tot die storm verby is.