Nuusagenda

Episode 383 - Dreigende Sadou staking oor Bela is politieke geraas

Dreigende staking
Netwerk 24 berig: Sadou wil staak oor Bela: Uitgerekte proses van litigasie verwag Die land se grootste onderwysvakbond dreig met ’n staking indien pres. Cyril Ramaphosa nie Vrydag die Wysigingswet op Basiese Onderwyswette (Bela) volledig in werking stel nie.
Politieke geraas
Dirk Hermann wys die volgende uit: Dis politieke geraas. Hoe sal Sadou sy lede mobiliseer om te staak, "geen werk, geen betaling," vir 'n saak wat geen voordeel vir hulle inhou nie?
Regs roete wat Sadou wil neem
IOL berig Sadou het Ramaphosa ook in ’n brief meegedeel dat hy nie sal huiwer om sy besluit wetlik te betwis as hy wel die groen lig gee vir die implementering van die twee afdelings, en ook met ’n staking begin nie.
Geskil-meganisme vergadering
Netwerk 24 berig: RNE se geskil-meganisme vergader Donderdag oor Bela Die regering van nasionale eenheid (RNE) se geskil-meganisme sal Donderdag die Wysigingswet op Basiese Onderwyswette (Bela) bespreek met die doel om tot ’n ooreenkoms te kom.
Mandaat
Maroela Media berig: Bela | Nedlac-rekords wys ondertekenaars hét mandaat gehad Nedlac se rekords wys dat die presidensie se afvaardiging die nodige toestemming gehad het om namens die president oor Bela te onderhandel en te teken.
 
Flip Buys skryf: Daar is nou twee stories oor onderwys in die nuus. Die eerste kom uit die ANC-dampkring, met Sadou en kie wat aandring dat die Bela wet onveranderd in werking gestel word. Die tweede nuusstorie is dat Suid-Afrikaanse leerlinge die vrotste van al die deelnemende lande gevaar het in wiskunde- en wetenskapstoetse. 
Dit is ’n vierjaarlikse assessering sedert 1995 om die standaard van wiskunde- en wetenskapskennis onder gr. 4- en gr. 8-leerlinge oor die wêreld heen te bepaal. In die gr. 8-assessering het Suid-Afrika 39ste uit 44 lande geëindig. Maar dis nie al nie! Nóg internasionale navorsing oor leesvaardigheid wys dat 81% van Suid-Afrikaanse graad 4-leerlinge nie met begrip kan lees nie. Die syfers bevestig dat  groot dele van die land se onderwys beroerd is, in skole wat deur die ANC beheer word en waar Sadou lede klasgee.
Moedertaalonderrig, veral in die grondslagfase, word ook nog geheel en al onderskat. Daar is biblioteke vol internasionale navorsing wat afdoende bewys dat leerlinge wat nie moedertaalonderrig in hul primêre skooljare ontvang nie, wesenlik in vakke soos wiskunde en wetenskap benadeel word.
Die ANC en Sadou moet eerder hulle werk begin doen as om op Afrikaanse skole te pik. Die 5% Afrikaanse skole is nie julle probleem nie, en nie julle oplossing nie.

Episode 382 - ANC omswaai met Bela ooreenkoms

Hof toe
Maroela Media berig: ‘Pres. sal moet hof toe om uit ooreenkoms te kom’ – Solidariteit  “Indien pres. Cyril Ramaphosa uit die Bela-skikkingsooreenkoms wil kom, sal hy dit in die hof ongeldig moet verklaar.”
Risiko
Netwerk 24 berig: Onveranderd hou Bela-wet ‘groot risiko’ vir RNE in – Zille Sou pres. Cyril Ramaphosa Vrydag die Wysigingswet op Basiese Onderwyswette (Bela) onveranderd implementeer, hou dit ’n “groot risiko” in vir die regering van nasionale eenheid (RNE), waarsku Helen Zille, die DA se federale hoof.
“Dit sal nie rasioneel wees as die president die prosesse (waaronder die Nedlac-skikkingsooreenkoms) waarby die presidensie betrokke was, ignoreer nie. Ons wil in goeder trou ’n oplossing vind,” het Zille Maandag by navraag aan Netwerk24 gesê.
Lesufi kritiek
Times Live berig: Nooit en nooit weer nie': Lesufi neem streng standpunt oor Bela-wet in. Al ons kinders moet toegang hê tot kwaliteit onderwys, ongeag hul taalvaardigheid of kleur van hul vel.  Panyaza Lesufi, premier van Gauteng, het sterk uitgespreek teen politieke partye wat die ondertekening van die twee oorblywende klousules in die Wysigingswet op Basiese Onderwyswette (Bela) teenstaan.
Dirk Hermann wys die volgende uit oor Lesufi se uitlating: ‘n Goeie begin sal wees om vir kinders skole te bou. Onder Lesufi is daar nege minder skole en 300 000 meer kinders. ‘n Volgende stap sal wees om aktief ‘n program te begin vir moedertaalonderwys. Dit sal help dat Suid-Afrika nie laaste in die wêreld is in wiskunde en wetenskap. Derdens: hou op om energie te mors op die minder as 5%  skole wat in Afrikaans klas gee.
Gevaarlike spel
MorningShot video wys in ‘n video uit dat Cyril Ramaphosa besig is met ‘n gevaarlike spel wat selfs kan lei tot die ineenstorting van die RNE.
Dreigement van staking
Netwerk 24 berig: Sadou dreig met staking, regstappe oor Bela Die Suid-Afrikaanse Demokratiese Onderwysersunie (Sadou) het ’n dringende brief aan pres. Cyril Ramaphosa geskryf waarin die vakbond eis dat die regering die hele Wysigingswet op Basiese Onderwyswette (Bela) teen Vrydag in werking stel.
Nie genoeg plek in skole nie. 9 minder skole met 300 000 meer leerders
Maroela Media berig: 99% van Gauteng-leerders geplaas  Die Gautengse departement van onderwys is weer onverpoos aan die plan maak om meer plekke in Gautengse skole beskikbaar te stel.

Episode 381 - Bela deurbraak

Deurbraak
Maroela Media berig: Bela-skikking ‘reusedeurbraak’
“Hierdie skikking is vir almal wat saam gewerk, gebid en gestap het,” het dr. Dirk Hermann gesê. “Dit is ’n reusedeurbraak en ons is ongelooflik dankbaar.”
Netwerk 24 berig: Openbare skole spring eers Bela vry Openbare skole, veral Afrikaanse openbare skole, gaan vir eers die “gewraakte” klousules oor taal- en toelatingsbeleid in die Wysigingswet op Basiese Onderwyswette (Bela) gespaar word.
Paul Mashatile
Netwerk 24 berig Bela: Skikkingsooreenkoms apart van RNE-proses – Mashatile Die Solidariteit-beweging se skikkingsooreenkoms oor die Wysigingswetsontwerp op Basiese Onderwyswette (Bela) het niks te doen met die proses van die regering van nasionale eenheid (RNE) daaroor nie, sê adj.pres. Paul Mashatile. Hy maak dit duidelik in ’n brief daaroor aan alle RNE-partye.
Cosatu en Sadou kwaad
Netwerk 24 berig: Bela: Sadou veroordeel ‘rassistiese’ skikkingsooreenkoms
Suid-Afrika se grootste onderwysersvakbond verwerp die “rassistiese” skikkingsooreenkoms wat die Solidariteit-beweging met die regering oor die veelbesproke taal- en toelatingsklousules van die Wysigingswet op Basiese Onderwyswette (Bela) by Nedlac bereik het.
Die Suid-Afrikaanse Demokratiese Onderwysersunie (Sadou) het om dié rede Vrydag ’n beroep op al sy lede in skole, distrikte, provinsiale onderwysdepartemente en die nasionale onderwysdepartement gedoen om “gereed te wees vir die oorlog teen rassisme” en teen Siviwe Gwarube, minister van basiese onderwys.
News 24 berig: ANC-alliansievennoot, die Congress of South African Trade Unions (Cosatu) is “uiters ontsteld en gegrief oor die oënskynlike ooreenkoms tussen die regering, AfriForum en Solidariteit om die implementering van die Wysigingswet op Basiese Onderwyswette se Artikels 4 en 5 af te water en te vertraag”, Cosatu se parlementêre koördineerder, Matthew Parks, gesê.
Gemengde reaksie oor skikking op sosiale media
Rondom die skikking tussen die regering, Solidariteit Beweging en AfriForum is daar gemengde reaksies teenoor AfriForum op die sosiale media  met sommige gebruikers wat AfriForum se pogings in die BELA-wet-skikking loof, terwyl ander AfriForum daarvan beskuldig dat hulle lieg en hul agenda probeer afdwing.

Episode 380 - Die R200 miljard “Sedibeng lughawe” laat gemoedere opstyg rondom koste en uitvoerbaarheid.

Nuwe lughawe
SAUK  Nuus video: Lebogang Maile, Gautengse LUR vir finansies, sê Gauteng sal binnekort 'n nuwe lughawe in die Sedibeng-distrik hê. Maile sê die projek sal na raming 200 miljard rand kos.
BusinessTech berig: Gauteng se LUR vir Finansies en Ekonomiese Ontwikkeling, Lebogang Maile, het planne vir 'n nuwe lughawe in die Sedibeng-distrik bekend gemaak as deel van 'n geraamde infrastruktuur investering van R200 miljard. Hierdie inisiatief het ten doel om ekonomiese groei en ontwikkeling in die streek te stimuleer.
Die voorgestelde lughawe sal na verwagting konnektiwiteit verbeter en talle werksgeleenthede skep, wat bydra tot die provinsie se ekonomiese herlewing. Maile het die projek se potensiaal beklemtoon om beide plaaslike en internasionale beleggers te lok, wat Sedibeng as 'n belangrike ekonomiese spilpunt posisioneer.
Maile het nie kommentaar gelewer op spesifieke besonderhede oor die projek se tydlyn nie, en befondsingsbronne is nie bekend gemaak nie.
Kritiek op die projek
OUTA @OUTASA  skryf: So, mense, geen water, geen elektrisiteit vir dae in Johannesburg verkeersligte wat nie werk nie, snelweë sonder ligte vir kilometers, brûe nie veilig nie, reservoirs het gekraak... Om nie eers te praat van Ekurhuleni en Tshwane en ander dele van Gauteng nie. Maar 'n nuwe lughawe om na uit te sien! (O, en 'n hoëspoed trein na Limpopo.) Sulke visioenêre leierskap!
Vrae rondom die koste
Richard Wilkinson@wilkinsoncape skryf  Om dit in konteks te plaas. R 200 miljard is $ 11 miljard. Beijing se lughawe het $11 miljard gekos. Dit hanteer 100m passasiers per jaar. OR Tambo het kapasiteit vir 27m passasiers/jaar, hanteer tans 18m/jaar.
Die ligging en koste
Koketso Resane 🇿🇦 @KoketsoResane wys die volgende uit:  Sedibeng is 'n verskriklike ligging vir 'n lughawe hetsy kommersiële of vrag vlugte.  Hoe op aarde word dit op R200 miljard geskat vir die projek?  Moet dit nie ACSA wees wat dit vir ons vertel nie, nie Gauteng regering nie? Wie finansier dit? Tesourie, of Gauteng regering, of ACSA ?
Deel van ‘n groter projek
BusinessTech wys ook uit in dieselfde artikel: Volgens 'n onlangse video wat deur die ANC se Limpopo-tak gepubliseer is, sal die Gauteng-Limpopo Spoorskakelprojek dele van die bestaande noord-suid-korridor insluit en in twee fases gebou word.
Teen die tyd dat die hoëspoed netwerk klaar is, sal dit deur die volgende dorpe en stede loop: Pretoria, Hammanskraal, Bela-Bela, Mokopane, Polokwane, Louis Trichardt en Musina. Elke dorp wat deur die nuwe spoorlyn verbind word, sal na verwagting 'n nuwe ekonomiese spilpunt word, wat werk in die streek skep.

Episode 379 - Die EFF se Phala Phala-saak voor konstitusionele hof

Hofsaak
Netwerk 24 berig: Die EFF en ATM meen die Nasionale Vergadering het “onwettig en onredelik” opgetree toe daar besluit is om nie stappe teen pres. Cyril Ramaphosa te doen rakende die $580 000 in Amerikaanse dollarnote wat in 2020 uit ’n rusbank by sy Phala Phala-wildplaas gesteel is nie.
Die parlementêre paneel wat die Phala Phala-kwessie ondersoek het, het destyds bevind daar is ’n prima facie-saak teen Ramaphosa, maar die ANC het toe sy meerderheid gebruik om teen die verslag te stem en het só verdere ondersoek verhoed. Die konstitusionele hof in Johannesburg het die EFF en ATM se saak Dinsdag begin aanhoor waarin die partye aanvoer die parlement moet die uitvoerende gesag verantwoordbaar hou.
Drie beskuldigdes in voorverhoor
SAUK berig: Die voorverhoor van drie beskuldigdes in die diefstal van Februarie 2020 by president Cyril Ramaphosa se Phala Phala-plaas sal na verwagting vandag in die Modimolle-streekhof in Limpopo begin.
EFF hou opmars na die hof en sluit MK en ANC lede uit om saam te betoog.
Die optog van die EFF was nie so groot nie maar die woord Phala Phala het op X getrend saam met die woord Malema en Zuma. Ontleed mens die sosiale media dan het die woord Malema sy hoogste gebruik in 3 maande. Die toename in volume is ‘n kombinasie van die optog na die  konstitusionele hof  asook twiets en retweets oor Malema se uitsprake oor die MK Party se agenda om die EFF te vernietig en kritiek op oud-president Jacob Zuma van MK. Malema het hom beskryf het as korrup en  die grootste vyand van die EFF.
Zuma mik vir die ANC
Op sy beurt het Zuma weer sy intensies bekend gemaak om die ANC van binne af oor te neem. Die dinamika is verduidelik in gister se podsend: Stryd om die RET-faksie van SA politiek te beheer.
Magstryd in die ANC. Lesufi speel die EFF kaart
“Panyaza Lesufi se voorneme is om Gauteng as ’n toetsgeval te gebruik om te demonstreer dat ’n ANC-EFF-kombinasie stabiel en doeltreffend kan wees. Dit is 'n kombinasie wat hy na die ANC se nasionale konferensie in 2027 kan neem en daar kan probeer verkoop: beide om homself vir die toppos te posisioneer, en om die anti-GNU-vleuel van die ANC te versterk.
“As hy suksesvol is en dit regkry om sy waagstuk te vertolk in groeiende invloed en uiteindelik beheer oor die ANC, dan is die vooruitsigte vir Suid-Afrika haglik” volgens John Endres van die IRR
Spanning in RNE
Gestel die scenario ontstaan en  Ramaphosa verloor die konstitusionele hof se saak teen die EFF kom die vraag op wat gaan die reaksie wees van Ramaphosa se vennote in die RNE. Gaan hul by Ramaphosa staan as president of voorstel hy moet vervang word ?

Episode 378 - Stryd om die RET-faksie van SA politiek te beheer.

Daar is 3 groepe en verskeie rolspelers wat veg om die hart van die RET-faksie in Suid-Afrika. Dit sluit in die EFF en Julius Malema wat op die agtervoet is nadat MK onder Jacob Zuma prominente EFF lede binne in MK begin akkommodeer het. Die laaste groepering is die RET-faksie in die ANC. Hier is dit veral Panyaza" Lesufi wat aktief die RNE en ANC ondermyn sodat die RNE misluk en ontbind. Ook binne die faksie maar met sy voet in die RNE is adjunk president Paul Mashatile.
Malema in die media met uitsprake
Die toename in media  spruit uit  die voortslepende EFF Nasionale Volksvergadering (EFFNPA2024) waar president Julius Malema Gauteng Provinsiale Afgevaardigdes toespreek. Malema se toesprake wat korrupsie kritiseer, veral voormalige president Zuma teiken, en die party se verbintenis tot integriteit en teenkorrupsiemaatreëls beklemtoon het, het aansienlike aandag en bespreking op sosiale media ontlok.
Zuma is korrup volgens Malema. Herhaal aantygings vandag op mediakonferensie
Netwerk 24 berig: ‘Korrupte ou man’ Zuma sal nooit swart mense kan saamsnoer – Malema Oudpres. Jacob Zuma is “tot in sy wese korrup” en is ’n “ou man” wat nooit die swart mense van Suid-Afrika sal kan saamsnoer om vir hul algehele bevryding te veg nie, sê Julius Malema, leier van die EFF.
Zuma wil weer die ANC oorneem
The Sunday Times berig: Oudpresident Jacob Zuma het besonderhede uiteengesit van 'n gewaagde plan om "my ANC terug te neem" deur “swart” partye onder sy MK Party-vaandel te verenig en die leierskap van die party te herower, wat volgens hom “van ons voorvaders afgewyk het”.
Zuma het sy ambisieuse ANC-terugnameplan vandeesweek in 'n wydlopende onderhoud met die Sunday Times by die Beverly Hills-hotel in uMhlanga bekend gemaak. Alhoewel daar wydverspreide bespiegelings was oor Zuma se voornemens, was die onderhoud die eerste keer dat hy publieke besonderhede gegee het van sy plan om beheer oor die ANC oor te neem.
Die joernalis Natasha Marrian wys die volgende uit in Business Live: “Zuma is bewus daarvan dat die mees kritieke propeller van sy projek om die ANC as meerderheidsparty te vervang, die ANC self is. Hoe die ANC en sy strukture reageer op die MK-party, op die regering van nasionale eenheid (GNU) en op die hernuwingsproses wat hy aangepak het, sal Zuma se sukses of mislukking bepaal.”
Paul Mashatile voorsien ‘n RNE sonder die DA
Dit is veral die Bela-wetgewing wat die grootste spanning in die RNE veroorsaak. Solidariteit se Dirk Hermann noem dit die rooilyn vir die Solidariteit Beweging. .  The City Press berig: RNE sal 'n DA-uittrede oorleef', sê Mashatile
“Mashatile het egter volgehou dat indien die DA of enige ander party die RNE sou verlaat, dit die regering sonder onderbreking sou aanpas en verseker. Ek sê altyd vir diegene wat my vra wat sal gebeur as die DA uittrek dat die RNE sal voortgaan. Ons nooi bloot ander wat daarby wil aansluit. Dit gaan nie net oor die ANC en die DA nie.”

Episode 377- G20 balanseertoertjie wag vir Suid-Afrika

Die Regering spreek tans die volgende probleme aan met gemengde sukses. Die probleme is tans in die media.
Nasionale ramp verklaar rondom kos wat vergiftig is.
Registrasie van spaza winkels om te help teen voedselvergiftiging.
Onwettige myners steeds in die Stilfontein nommer 11 skag.
Verhore rondom Eskom verhogings wat nie bekostigbaar is nie.
Departement van Onderwys bou net 1 skool die afgelope jaar.
Waterkrisis in Gauteng en ander munisipaliteite.
Bogenoemde is ‘n lys van plaaslike kwessies die week in die media. Internasionaal was daar egter gebeure wat Suid-Afrika direk gaan raak in 2025.
SA hofsaak teen Israel
Op die internasionale front het Suid-Afrika sukses behaal teen Israel. Maroela Media berig: SA regering verwelkom lasbriewe vir Netanyahu en kie
Die Suid-Afrikaanse regering verwelkom die lasbriewe en het gesê dit is ’n “belangrike stap in die rigting van geregtigheid is vir misdade teen die mensdom en oorlogsmisdade in Palestina”.
Verhouding met die VSA
Die sukses moet gemeet word teenoor die reaksie van ‘n land soos die VSA waar Donald Trump onlangs verkies is tot president van die VSA.
 The African Report wys die volgende uit: Pretoria se vriendskaplike  bande met China en Rusland en sy kritiek op Israel het dit in Republikeine se visier geplaas, wat Suid-Afrika se voortgesette deelname aan die Wet op Groei en Geleenthede in Afrika bedreig. (AGOA).
Die verkose Amerikaanse president Donald Trump kies vokale kritici van Suid-Afrika se sélf verklaarde “onverbonde” beleid vir sleutel diplomatieke en nasionale veiligheids poste. 'n Inkomende administrasie wat 'n premie op lojaliteit plaas, sal na verwagting minder vergewensgesind wees as die huidige span teenoor president Cyril Ramaphosa se bande met Amerikaanse mededingers China en Rusland, en sy land se kritiek op Israel.
Volgende G20 beraad in Sandton Suid-Afrika.
Suid-Afrika is die week aangewys om die volgende G20 beraad aan te bied. Dit gaan in Sandton in Johannesburg aangebied word.
Suid-Afrika sal sy G20-presidentskap gebruik om te fokus op die bevordering van inklusiewe ekonomiese groei, voedselsekerheid en kunsmatige intelligensie, het president Cyril Ramaphosa Dinsdag by 'n beraad van die Groep van 20 (G20) groot ekonomieë in Brasilië gesê berig Engineering News.

Episode 376 - Voedselverwante siektes tot nasionale ramp verklaar

Nasionale ramp verklaar
Netwerk 24 berig: Spazawinkels: Nasionale ramp verklaar weens voedselverwante siektes, sterftes
Die Nasionale Rampbestuursentrum het die onlangse en sterftes as ’n nasionale ramp verklaar.
Dit is gedoen ingevolge artikel 23 van die Rampbestuurswet, het die departement van justisie en staatkundige ontwikkeling Donderdagoggend gesê.
“Dit vereis die nakoming van voedselveiligheidswette, die voldoening aan standaarde vir ondernemings, en vereis ’n multisektorale noodplan,” sê die departement in ’n verklaring.
Maroela Media berig: Voedseloordraagbare siektes tot nasionale ramp verklaar
ʼn Vyfjarige seuntjie van Diepkloof is dood nadat hy na bewering snoepgoed by ʼn spazawinkel gekoop het.
Nog ‘n kind sterf
Die SAUK berig: Nog 'n beweerde voedselvergiftigings voorval het die lewe van 'n vyfjarige seuntjie in Diepkloof, Soweto, geëis.
 Drie ander jong seuns is in 'n kritieke toestand in die hospitaal. Daar word geglo dat die kinders siek geword het nadat hulle versnaperinge geëet het wat by 'n plaaslike spaza-winkel gekoop is.
Gif betrokke
EWN berig: Die Departement van Landbou is getaak om fabrieke te inspekteer wat 'n plaagdoder vervaardig wat verband hou met die dood van baie kinders in die land.  Terbufos is 'n hoogs giftige chemikalie wat gebruik word om plae te beheer en die wettige gebruik daarvan is beperk tot die landbousektor.
Nog geen arrestasies nie
Die SAUK berig: Polisie nasionale kommissaris, luitenant-generaal Fannie Masemola, sê niemand is in hegtenis geneem in verband met die dood van kinders wat gesterf het nadat hulle onwettig versnaperinge van die spaza-winkels in Soweto geëet het nie.
Rapporteer voedsel wat verval het
Die SAUK berig: Minister van Justisie en Grondwetlike Ontwikkeling, Thembi Simelane, het Suid-Afrikaanse burgers versoek om alle winkels wat vervalste goedere of kos wat verval het verkoop aan owerhede aan te meld.
Koördinasie en kommunikasie van poging
Op die oomblik is die koördinasie en kommunikasie rondom die nasionale ramp nie baie goed nie. Daar is ook nie ‘n sentrale plan om die probleem aan te spreek nie. In Desember is skole gesluit met vakansie en dit sal interessant wees of die toename in voedselverwante siektes ons skoliere dan nog steeds ‘n probleem gaan wees.

Episode 375 - Voortslepende waterkrisis in baie munisipaliteite

Voortslepende waterkrisis in baie munisipaliteite
Kallie Kriel @kalliekriel wys in video met water was soos olie lyk die volgende uit: Waterkrisis: Só lyk die water van 'n inwoner in Parys, Vrystaat. Dit is nog 'n voorbeeld van waarom AfriForum besluit het om te fokus op die vind van oplossings vir die waterkrisis in baie munisipaliteite.
Die voortslepende waterkrisis in baie munisipaliteite in Suid-Afrika, spesifiek in Parys, Vrystaat. Kriel se video en plasing beklemtoon die swak kwaliteit van water in die dorp.
Fondse gaan geblok word
News 24 berig: Die Nasionale Tesourie maak gereed om vroeg volgende maand net minder as R500 miljoen se toelaes aan vyf munisipaliteite te blokkeer in 'n laaste poging om hulle te verplig om vir water te begin betaal.
Die fondse sal slegs – in gedeeltes – vrygestel word as die munisipaliteite begin betaal wat hulle aan waterrade vir grootmaat water verskuldig is.
“Ons waterrade stort in duie weens wanbetaling,” het Minister van Water en Sanitasie, Pemmy Majodina, aan die Parlement se Portefeuljekomitee oor Water en Sanitasie gesê.
Majodina het gesê die besluit om die fondse te weerhou is deur die departement van water en sanitasie (DWS) en tesourie geneem om die bankrotskap van Magalies Water en Vaal Sentraal Water af te weer.
Moontlike tronkstraf vir persone wat omgewings misdade pleeg
BusinessTech berig: Suid-Afrikaanse owerhede het gesê dat hulle pogings om omgewings misdade te bekamp opskerp; met verhoogde nakomings inspeksies.
Die adjunkminister van bosbou, visserye en die omgewing (DFFE), Narend Singh, het gewaarsku dat tronkstraf dalk die beste is om korporatiewe en munisipale oortreders af te skrik.
Bekendstelling van verslag
Die “National Environmental Compliance and Enforcement Report” is ook deur Sing bekend gestel. Die verslag noem dat meer omgewings inspeksies gedoen is. Wat egter ook uitkom in die verslag is dat daar meer probleme en insidente is maar sake en arrestasies teen oortreders daal.
Ontleding van waterprobleme.
kykNET Argief video: Paneelgesprek met prof. Anja du Plessis en Lambert de Klerk
Paneelgesprek met prof. Anja du Plessis en Lambert de Klerk | 18 November 2024 | kykNET
'n Paneelgesprek met prof. Anja du Plessis en Lambert de Klerk oor die waterkrisis in dele van Suid-Afrika en die impak van die wisselvallige reënval op voedselsekerheid.

Episode 374 - Zama zamas situasie bereik dooie punt en kan vir weke voortduur

Daar moet nie ‘n vinnige oplossing en ontlonting verwag word van die zama zamas situasie by skag 11 by Stilfontein nie. ‘n Groot groep van die onwettige myners weier om na die oppervlak te kom en die SAPD wyer om ondergronds te gaan.
Hofuitspraak
‘n Hofuitspraak oor die naweek het opdrag gegee dat die polisie noodhulp personeel toegang tot die myn moet gee, wat toenemende kommer oor die humanitêre implikasies van die regering se harde houding beklemtoon. Die hof het beklemtoon dat individue toegelaat moet word om te verlaat sonder obstruksie
Maroela Media berig Stilfontein: Hofbevel uitgereik, nog drie zama-zamas vas Drie onwettige myners het Saterdag teen 16:00 reeds na die oppervlak gekom. Honderde is egter nog ondergronds vasgekeer.
Gevaarlike scenario
Ian Cameron Voorsitter van die portefeuljekomitee oor Polisie in die parlement beskryf die situasie soos volg: Hierdie scenario weerspieël die huidige situasie met die zama zamas in Stilfontein. Die misdadigers is diep verskans, swaar gewapen, en hul omgewing is deurspek met gevare. Polisie moenie instorm en lewens onnodig in gevaar stel nie. Geduld, strategiese inperking en om te wag dat hul hulpbronne uitgeput is, is die veiligste en doeltreffendste manier om hierdie bedreiging te hanteer. Lewens, insluitend dié van ons beamptes, moet voorkeur geniet.
Gemeenskap reaksie
Gemeenskapslede het hul kommer uitgespreek oor die onwettige mynwerkers se welsyn en die regering versoek om hulp te verleen eerder as om strafmaatreëls af te dwing. Amptenare hou egter vol dat hulp nie verleen sal word aan diegene wat betrokke is by onwettige aktiwiteite nie.
Regering se onvermoë
EWN berig: Sommige gemeenskapslede in Stilfontein het die regering se onvermoë  geblameer vir die toename in onwettige mynbou in die gebied.
Skattings van onwettige werkers ondergronds.
Terwyl aanvanklike verslae voorgestel het dat tot 4 000 mynwerkers vasgekeer kan wees, het die polisie hierdie skatting na tussen 350 en 400 individue hersien. Dié mynwerkers is glo sowat ’n maand lank ondergronds.
Situasie is op dooiepunt
Op die oomblik is die situasie op ‘n dooiepunt. As werkers na die oppervlak gaan word hul gearresteer. Op hul beurt weier polisielede om ondergronds te gaan. Dit sal ook hoogs onverantwoordelik wees om van polisielede te verwag om ondergronds te gaan. Myne het opgeleide “proto spanne”  wat help met krisisse en ongelukke in myne. Die spanne is egter ook nie opgelei of het die mandaat om op te tree teenoor onwettige myners.