Nuusagenda

Episode 631 - Xenofobiese geweld eis lewens in Mosselbaai terwyl AfriForum groot oorwinning in Konstitusionele Hof behaal

Xenofobiese geweld in Mosselbaai domineer die nuus
Mosambiek bevestig dat vyf Mosambiekers dood is in geweld in Mosselbaai. Die voorvalle het Vrydag uitgebreek en sowat 800 Mosambiekers geraak. Huise is aangeval en afgebrand. Dit is die eerste amptelike sterftes wat aan die huidige vlaag anti-immigrant-proteste gekoppel word.
Weerwaarskuwings
’n Sterk koue front bring swaar reën, sterk wind en moontlike oorstromings na die Wes- en Oos-Kaap (3–4 Junie). Oranje waarskuwings is uitgereik vir areas tussen Mosselbaai en Oos-Londen.
AfriForum behaal groot hofoorwinning
Waterskeidings-oorwinning: Die Konstitusionele Hof het Ngwathe Munisipaliteit se appèl met koste van die hand gewys. AfriForum het dus finaal gewen. Die munisipaliteit moet AfriForum se regskoste betaal.
Misdaad en plaasaanvalle
Brutale plaasaanval en moord by Kromdraai/Grootvlei (noord van Pretoria) Maandag aand. Een persoon is doodgeskiet en ’n voertuig gesteel.
12-jarige meisie sterf tydens ’n jagtog op ’n plaas by Ficksburg.
Voortgesette stryd oor bek-en-klouseer-entstof
Daar is steeds groot frustrasie onder boere oor die bek-en-klouseer-krisis. Baie boere dring daarop aan dat private inenting onmiddellik toegelaat word, terwyl groot hoeveelhede entstof in staatsberging lê en besig is om te bederf.
Groeperings soos SAAI, Sakeliga en Vrystaat Landbou is aktief besig om druk op die minister uit te oefen, terwyl AgriSA se optrede in dié saak as te sag en te stadig beskou word.
Voortgesette stryd oor bek-en-klouseer-entstof. Boere eis dat private inenting toegelaat word terwyl entstof in staatshand berg en bederf. AgriSA en ander oorweeg hofaksie.
Politiek en verkiesings
DA verklaar R57 miljoen in skenkings vir die plaaslike verkiesingsveldtog, terwyl die ANC niks verklaar nie.
Liam Jacobs keer terug na die DA ná kortstondige avontuur by die PA.
Rise Mzansi-LP word voorsitter van die Phala Phala-komitee.

Episode 630 - VSA se teregwysing aan Ronald Lamola en die ANC-regering

VSA se vernietigende teregwysing aan Ronald Lamola en die ANC-regering
Die Buro vir Afrika-sake van die Amerikaanse Departement van Buitelandse Sake het ’n buitengewoon skerp openbare aanval op Minister Ronald Lamola geloods nadat Lamola die VSA geroskam het in die parlement . Hulle het sy poging om kritiek op Suid-Afrika se misdaad, mislukte bestuur en haatspraak as “MAGA politics” af te maak, fel verwerp.
Die VSA noem dit onomwonde: Terwyl Ghaneërs en Nigeriërs hul burgers uit Suid-Afrika moet red, vlug duisende Suid-Afrikaners na Amerika weens die ANC se beleid. Hulle beklemtoon 33% werkloosheid, korrupsie, BEE en “Kill the Boer”-retoriek.
Wat maak hierdie voorval besonders?
Dit is ’n openbare vernedering van ’n senior ANC-minister deur ’n amptelike Amerikaanse staatsdepartement. Dit bring verhouding tussen die twee lande op nuwe laagtepunt. Kenners soos Joshua Meservey (Heritage Foundation) noem dit ongewoon skerp, veral omdat die ANC voorgee dat hulle beter betrekkinge met die VSA soek (AGOA, beleggings, Starlink).
Die VSA wys duidelik daarop dat die ANC se probleme nie deur buitelandse “regs” veroorsaak word nie, maar deur hul eie beleid: rassekwotas, haatspraak, korrupsie en swak dienslewering.
The Economist: Trump se wit Suid-Afrikaanse vlugtelinge is net bevoorregte ‘snow-whites
Die Economist spot neerbuigend met Trump se besluit om wit Suid-Afrikaners as vlugtelinge toe te laat. Dit word afgemaak as ’n “MAGA-stunt” waarin bevoorregte, middelklas wit mense die refugee-kaart speel om ’n beter lewe in Amerika te kry.
Breër konteks
Terwyl die ANC by Washington vra vir ’n 15-jaar AGOA-verlenging en spesiale behandeling op grond van “ongelykheid”, kan hulle nie ophou om die Trump-administrasie en hul ondersteuners aan te val nie. Dit bevestig wat baie reeds vermoed: die ANC is nie ernstig oor ’n werklike verbetering in verhoudings met die VSA nie.
Die plasing beklemtoon die ironie: terwyl Suid-Afrikaners die land in groot getalle verlaat, en buurlande hul burgers moet red, bly die ANC vasgevang in ideologiese retoriek en selfverryking.
Visumkrisis vertraag Bafana Bafana se vertrek na Wêreldbeker
Maroela Media berig Visumkrisis vertraag Bafana Bafana se vertrek na Wêreldbeker  Die vertraging het ontstaan omdat die visums vir minstens 20 lede van die span steeds by die Amerikaanse ambassade in Johannesburg geprosesseer word.

Episode 629 - Ramaphosa se desperate Stalingrad-taktiek in Phala Phala-saak

Phala Phala | Ramaphosa dien hersieningsaansoek in
Pres. Cyril Ramaphosa het Dinsdag ’n hersieningsaansoek by die Hooggeregshof in Kaapstad ingedien om die onafhanklike artikel 89-paneel se vernietigende verslag oor die Phala Phala-skandaal tersyde te laat stel. Hy waarsku dat dit ’n “ondraaglike skande” (Die Burger voorblad) sal wees indien die Nasionale Vergadering voortgaan met ’n afsettingsproses terwyl sy hofaansoek hangende is.
Kernfeite van die saak:
Die paneel het prima facie-bewyse gevind dat daar ’n saak teen Ramaphosa bestaan oor die diefstal van sowat $580 000 (destyds omtrent R8 miljoen) wat in ’n rusbank op sy Phala Phala-wildplaas versteek is.
Ramaphosa beweer die paneel het buite sy mandaat opgetree, veral oor bewerings rakende sy veiligheidshoof genl.maj. Wally Rhoode se reis na Namibië en transaksies met die Soedanese burger Hazim Mustafa.
Hy versoek die hof om die saak dringend te hoor en dreig met ’n interdik indien die parlement nie stop nie.
Politieke konteks
Die ANC het in 2022 die paneel se aanbevelings verwerp toe hulle nog ’n meerderheid gehad het. Ná die Konstitutionele Hof se onlangse beslissing dat die NV se verwerping ongeldig was, is ’n afsettingskomitee nou aangewys. Dié komitee bevat onder meer lojaliste van Jacob Zuma, wat die proses moontlik kan bemoeilik.
Kenners beskryf Ramaphosa se optrede as ’n duidelike speel-vir-tyd-strategie. Hy probeer die proses deur regsaksies vertraag, presies soos hy voorheen met ander ondersoeke gedoen het.
Niemand is bo die wet nie — nie eens die President nie
Niemand is bo die wet nie — nie eens die President nie. Ramaphosa se poging om parlementêre toesig te blokkeer met dreigemente van “skande” is onaanvaarbaar. Die Grondwet vereis dat ernstige bewerings van korrupsie, moontlike geldwassery en misbruik van staatsmag (veiligheidspersoneel) ten volle ondersoek word.
Die Phala Phala-saak bly ’n simbool van die ANC se dubbele standaarde. Dieselfde party wat Zuma jare lank beskerm het, probeer nou sy eie leier beskerm. Dit versterk die persepsie dat die reël van die reg net vir gewone burgers geld, terwyl die politieke elite homself beskerm.
Proses in parlement
Intussen gaan die parlement met sy eie proses voort, terwyl Ramaphosa alles in sy vermoë doen om tyd te koop. Of dit gaan werk, sal die hof en die politiek binnekort wys.

Episode 628 - SA vra VSA vir 15-jaar AGOA-verlenging – wil ongelykheid as verskoning gebruik vir eis

SA bedel by VSA vir AGOA terwyl transformasie-beleid bly staan
Die ANC-regering het ’n formele pleidooi by die Amerikaanse handelverteenwoordiger ingedien vir ’n 15-jaar-verlenging van AGOA. Hulle argumenteer dat ongelykheid (Gini-koëffisiënt) in ag geneem moet word by kwalifikasie, pleks van net inkomste per capita. Dit is ’n klassieke slagofferbenadering: wil spesiale handelsvoordele hê terwyl BEE-rassekwotas en hoë tariewe op Amerikaanse produkte die verhouding verder vergiftig. Sakeliga waarsku tereg dat hierdie rasgebaseerde beleid presies is wat beleggers afskrik.
Opmerking Suid-Afrika wil die voordele van Westerse markte geniet, maar weier om die beleid te verander wat daardie selfde markte afskrik. Die ekonomiese realiteit word al hoe duideliker: sonder diepgaande hervorming bly ons afhanklik van buitelandse genade terwyl ons onsself van binne af bly knou.
Die ANC-regering vra vir ’n 15-jaar AGOA-verlenging terwyl hulle BEE-rassekwotas en hoë tariewe op Amerikaanse produkte handhaaf. Om ongelykheid (Gini) as verskoning te gebruik vir spesiale behandeling is swak. Dit ignoreer hoe hul eie rasgebaseerde beleid belegging en handel skade berokken.
Afrikaner vlugtelinge
Intussen oorweeg die Trump-administrasie om duisende Afrikaner-vlugtelinge toe te laat. Die meeste van hulle het reeds in Texas gevestig. Terwyl Pretoria by Washington gaan smeek vir ekonomiese guns, vlug Afrikaners uit hul eie land weens plaasmoorde, misdaad en diskriminasie.
Roelf Meyer ontmoet met Donald Trump
Roelf Meyer is tans in Washington as SA se nuwe ambassadeur. Hy het reeds met Donald Trump ontmoet – wat glo gevra het of Meyer gholf speel.  Netwerk 24 berig:  Die Suid-Afrikaanse en Amerikaanse regerings het die afgelope maand verskeie gesprekke en onderhandelinge gevoer wat eindelik die weg gebaan het vir Roelf Meyer om as Suid-Afrika se ambassadeur in die VSA aangewys te word nadat dié belangrike pos langer as 400 dae vakant was.
Nee vir Starlink
Nader aan die huis moet Kommunikasie-minister Solly Malatsi (DA) ANC-steun kry om die 30%-swart-eienaarskapreël te wysig sodat Starlink uiteindelik in Suid-Afrika kan kom. ANC-MP Khusela Diko sê hy moet eers bewys dat dit meer as net SpaceX sal lok. Weer eens word tegnologie en belegging opgeoffer op die altaar van transformasie.
VSA en Iran nader aan ooreenkoms
Bloomberg berig: Die VSA en Iran is glo naby aan ’n ooreenkoms om die konflik te beëindig en die Straat van Hormuz weer oop te maak. Trump wil nie jaag nie, maar ’n deurbraak kan binne dae kom. Dit kan oliepryse en globale markte aansienlik beïnvloed.

Episode 627 - Johannesburg se ineenstorting vs Kaapstad se sukses - Bestuur en beleid maak die verskil

Johannesburg in krisis
Die Stad Johannesburg skuld Eskom R5,3 miljard. Eskom dreig om krag af te sny vanaf 8 Julie 2026. City Power het oor ses jaar R21,6 miljard se elektrisiteitsverliese aangeteken omdat hulle nie eens weet hoeveel Eskom hulle vra nie – meters word nie nagegaan nie. Die stad is tegnies insolvent met R3,9 miljard oorbesteding en ’n infrastruktuur-agterstand van meer as R220 miljard.
Burgemeester Morero se rooskleurige prentjie
In sy State of the City Address het Morero gepraat van ’n “sterk fondament” en samewerking met nasionale regering. Hy vermy konfrontasie met Eskom en vra ondersoeke deur Tesourie, Openbare Beskermer en SIU. Intussen waarsku Finansminister Enoch Godongwana dat die stad meer uitgee as wat hy invorder.  Die werklikheid: swak inkomste-invordering, 44,7% waterverliese en 27,1% elektrisiteitsverliese. Deel van die kritiek teen Morero was dat hy die beloftes in ‘n kerk gemaak het.
Waterkrisis tref Gauteng en Johannesburg hard
Rand Water se instandhouding (Mei–Julie) gaan duisende inwoners  sonder water laat. Die SA Menseregtekommissie ondersoek die krisis weens herhaalde onderbrekings, verouderde infrastruktuur en impak op armes, skole en hospitale.
Uitdagings met water en verhogings
AfriForum vra Johannesburg-metro om 65% wateraanvraagbestuursheffing verhoging te verduidelik
AfriForum het op 18 Mei kommentaar ingedien oor die Johannesburgse Metropolitaanse Munisipaliteit se voorgestelde 65,6% verhoging van die wateraanvraagbestuursheffing. Die burgerregteorganisasie eis deursigtigheid met die proses wat gevolg is om die verhoging te bepaal.
Kaapstad se suksesverhaal
Terwyl Johannesburg agteruitgaan, lei Kaapstad duidelik. Kaapstad skuld Eskom niks. Geordin Hill-Lewis wys dat Kaapstad Johannesburg oor die afgelope dekade verbygesteek het in werkskepping. Kaapstad het naby rekordlae werkloosheid en kry meer inwoners aan die werk. Johannesburg se indiensnemingskoers daal onder 45% van die werkende-ouderdom-bevolking.
“Kaapstad het Suid-Afrika as handelsmerk oortref,” sê Southern Sun-baas Marcel von Aulock ná ’n buitengewone sterk Mei in die Moederstad.
Bestuur vs wanbestuur
Kaapstad se DA-regering toon stabiele, pro-groei-beleid wat beleggers lok, dienslewering verbeter en korrupsie beperk. Johannesburg se ANC/PA-koalisie lei tot minder werksgeleenthede, dreigende swartouts en waterskaarste.

Episode 626 - Vernietigende hofslag vir NGV, Phala Phala vorder en R5,2 miljard-skandaal

NGV kry vernietigende slag in hof
Die Konstitusionele Hof het artikels 36-40 van die Nasionale Gesondheidswet (sertifikaat van behoefte) ongrondwetlik en irrasioneel verklaar. Die staat mag nie meer dokters en private hospitale se werksplekke en uitbreiding beheer nie. Solidariteit en die Forum vir Suid-Afrikaanse Private Praktisyns (SAPPF) noem dit ’n groot oorwinning teen sentrale staatsbeheer en ’n ernstige terugslag vir die NGV. Die gesondheidsdepartement probeer die impak afspeel.
Phala Phala skandaal
President Cyril Ramaphosa het die eerste formele stap geneem om die onafhanklike Section 89-verslag oor die Phala Phala-skandaal te laat hersien. Hy het ’n skrywe aan die Hoofregter gerig om die proses aan die gang te sit. Dit volg nadat die Konstitusionele Hof die parlement se vorige hantering ongeldig verklaar het en die afsettingsproses nou amptelik vorder.
MKP-woordvoerder geskors
Die MK Party het Nhlamulo Ndhlela as nasionale woordvoerder geskors. Intussen het Mzwanele Manyi ’n omstrede grondwetwysiging voorgestel om alle grond onder staatstoewysingskap te plaas. Hy waarsku van “ongovernability” as dit nie deurgaan nie.
Mynbou krimp onder SEB
Solidariteit se nuwe verslag wys hoe SEB die mynbousektor laat kwyn het: van 20% tot 4,4% van die ekonomie en ’n verlies van 137 000 werksgeleenthede sedert 1994. Ramaphosa se lof vir SEB word as misplaas bestempel.
Gauteng waterkrisis word erger
Johannesburg Water het alle tenkwa-dienste gestaak omdat hulle nie verskaffers kan betaal nie. Rand Water kondig terselfdertyd 19 dae se groot instandhouding aan (29 Mei tot 17 Julie) wat Johannesburg, Tshwane en Ekurhuleni hard sal tref. Inwoners moet ernstig begin voorberei.
R5,2 miljard later: Mabuza se sportsentrum in Belfast bly ’n bodemlose put
David Mabuza se hoogte bo seevlak-sportsentrum in Belfast het in ’n bodemlose put ontaard. Koste het van R3,8 miljard na R5,2 miljard gestyg. Ná 10 jaar is fase 1 en 2 nog net 90% klaar nadat ’n nuwe waterreservoir se dak ineengestort het.
Eskom dreig Johannesburg
Eskom dreig om Johannesburg se krag af te sny weens R5,2 miljard se agterstallige skuld.
Inflasie styg na 4%
Brandstofprysverhogings dryf inflasie van 3,1% na 4% in April – die hoogste in 20 maande.
Misdaadstatistiek kom Donderdag
Die SAPS stel Donderdag 22 Mei die Q4-misdaadstatistiek vry.

Episode 625 - NGV kry vernietigende slag in hof – departement probeer skade beperk

Dokters is nie staatspionne nie” – Hof se vernietigende NGV-uitspraak
Konstitusionele Hof verklaar NGV se “sertifikaat van behoefte” (artikels 36-40) ongrondwetlik en irrasioneel. Die staat mag nie meer dokters en private hospitale se werksplekke en uitbreiding beheer nie. Solidariteit noem dit ’n reuse-oorwinning teen sentrale staatsbeheer en ’n groot slag vir NHI. Gesondheidsdepartement speel impak af.
Gesondheidsdepartement en Parlement kap “NHI-spekulasie”
Die Departement van Gesondheid en die Portefeuljekomitee vir Gesondheid verwerp bewerings dat die Konstitusionele Hof se uitspraak die NHI wet tref. Volgens hulle geld die beslissing slegs vir ou, nooit-geaktiveerde artikels (36-40) van die Nasionale Gesondheidswet van 23 jaar gelede. Daar is geen impak op die NHI nie en die departement gaan voort met implementering.
Gwede Mantashe stuur amptelike afvaardiging na Straat van Hormuz
Minerale en Petroleumminister Gwede Mantashe sê die regering stuur ’n amptelike afvaardiging na die Straat van Hormuz om te verstaan waarom Iran se beheer van die seestraat die globale energievoorsiening ontwrig.
Ramaphosa se afsettingskomitee: Didiza wag vir partye om lede aan te wys
Speaker Thoko Didiza sê die Nasionale Vergadering wag nou dat politieke partye lede nomineer vir die afsettingskomitee wat President Cyril Ramaphosa se Phala Phala-saak moet aanhoor. Die proses is amptelik aan die gang.
SEB: Ramaphosa se verdediging dra niks by tot oplossings
President Cyril Ramaphosa se aanval op SEB-kritici as “wit heersers” is simplisties en misleidend, sê kritici. ’n Nuwe SNI-verslag toon hoe SEB mynbou laat krimp het: van 20% tot 4,4% van die ekonomie, met 137 000 werksverliese sedert 1994. Die beleid bevoordeel ’n klein elite, terwyl werkers min kry en groei gestrem word.
Trump wil 10 000 wit Suid-Afrikaners as vlugtelinge inneem
ABC berig Die Trump-administrasie beplan om vanjaar tot 10 000 addisionele wit Suid-Afrikaners (hoofsaaklik Afrikaners) as vlugtelinge in die VSA toe te laat. Hulle beroep hulle op sistematiese diskriminasie en plaasaanvalle. Die totale syfer vir die fiskale jaar styg nou na 17 500. Suid-Afrika noem die bewerings ongegrond. Geskatte koste: $100 miljoen.
Reuters het op 23 April 2026 eksklusief eerste berig dat die administrasie dit oorweeg om met 10 000 te verhoog.
AfriForum bekommerd oor GDO se blaamverskuiwing en desentralisasie-hersiening
AfriForum waarsku dat LUR Lebogang Maile die GDO se eie wanadministrasie probeer verdoesel deur blaam op skole en migrasie te skuif. Die departement skuld skole agterstallige toewysings, terwyl skole reeds R583,9 miljoen aan munisipaliteite verskuldig is. AfriForum noem die beplande hersiening van desentralisasie ’n gevaarlike magsgryp wat suksesvolle skole se outonomie bedreig

Episode 624 - NGV kry swaar slag – Behoeftesertifikaat ongrondwetlik verklaar

Uitspraak in ’n neutedop
Die Konstitusionele Hof het vandag artikels 36 tot 40 van die Nasionale Gesondheidswet (2003) ongrondwetlik verklaar. Die sogenaamde sertifikaat van behoefte (certificate of need) val weg. Die staat mag nie meer vir dokters, spesialiste en hospitale voorskryf waar hulle mag praktiseer, uitbrei of nuwe dienste aanbied nie.
Wie het gewen?
Solidariteit (hoofaansoeker) saam met sewe ander: twee mediese beroepsorganisasies, individuele dokters en die Hospitaalvereniging van Suid-Afrika (HASA). Die hof het die Hooggeregshof se bevinding bevestig en die staat se appèl van die hand gewys. Minister Aaron Motsoaledi en die DG moet die koste (twee advokate ingesluit) betaal.
Wat beteken dit prakties?
Die regering wou met hierdie sertifikate sentrale beheer uitoefen oor die plasing van gesondheidspraktisyns – presies soos hulle dokters wou “rondskuif soos pionne” (Anton van der Bijl, Solidariteit). Dit sou die NGV (Nasionale Gesondheidsversekering) se sentraliseringsmasjien sterker gemaak het. Vandag se uitspraak breek een van die NGV se sentrale pilare af.
Solidariteit se reaksie
“’n Reuse-sege vir gesondheidspraktisyns én die publiek.” Dit beskerm beroepsvryheid, verhoed staatsdwang en waarborg dat gehalte-gesondheidsorg nie deur burokrasie en beheermeganismes uitgebrei kan word nie. Professionele mense is nie die regering se eiendom nie.
Groter konteks – NGV-waarskuwing
Die is ’n belangrike voorloper vir die NGV-stryd. As die staat nie eers dokters se ligging kan beheer nie, wys dit hoe gevaarlik die NGV se sentralisering kan wees. Die vrees is dat private gesondheidsorg “ge-Eskom” word – goeie dienste word afgetakel terwyl die staat misluk.
Vandag se uitspraak is nie net ’n regs-oorwinning nie, maar ’n duidelike sein dat die howe nie onbeperkte staatsbeheer oor professionele mense sal toelaat nie. Dit vertraag die NGV se sentraliseringsagenda en gee suurstof aan ’n uitgedunde private gesondheidsektor. Die stryd oor die volle NGV lê nog voor, maar vandag het een van sy fondamente gekraak.
Tembisa Hospitaal as bewysstuk:
 Terwyl die hof beslis het, bly die werklikheid in staatshospitale skrikwekkend. Tembisa het 213 vakante poste, kritieke toerusting-tekorte, brandskade wat nie herstel is nie, en baie masjiene arriveer eers in 2027. Net 40 poste word gevul. Die DA eis ’n reddingsmissie. Pasiënte ly daagliks. Dit illustreer presies waarom meer staatsbeheer nie die oplossing is nie.

Episode 623 - Tolashe se afdanking dien as Ramaphosa se strategiese weerligafleier vir Phala Phala-skandaal

Sisisi Tolashe afgedank en dien as strategiese weerligafleier vir Phala Phala-skandaal
Die afdanking van Sisisi Tolashe kom op ’n strategiese oomblik. Terwyl die Konstitusionele Hof se Phala Phala-uitspraak die Nasionale Vergadering skerp kritiseer en Ramaphosa se posisie onder druk plaas, dien Tolashe se val as ’n effektiewe weerligafleier.
Deur ’n korrupsie-belaaide minister te offer, projekteer Ramaphosa ’n beeld van daadkragtige leierskap en sterk optrede teen wanbestuur. Dit skuif die fokus van sy eie onopgeloste Phala Phala-vrae na ’n skandaleuse ANC-kollega.
Met plaaslike verkiesings wat nader kom, is die tydsberekening nie toevallig nie: een kop rol sodat die president s’n kan bly. Dit is klassieke politieke skadebeheer met die ANC wat weekliks agteruit boer.
Sisisi Tolashe afgedank oor jare se wanbestuur en korrupsie
President Cyril Ramaphosa het die Minister van Maatskaplike Ontwikkeling, Sisisi Tolashe, verwyder ná maande se skandale. Dit sluit onverklare luukse Chinese SUV’s (in haar kinders se name geregistreer), misbruik van staatswerkers as private nanny, onreëlmatige aanstellings en misleiding van die Parlement in. Ramaphosa het die besluit verdedig en Sindisiwe Chikunga as waarnemende minister aangewys. Die tydsberekening, net voor plaaslike verkiesings, kan die ANC skade berokken.
Phala Phala-krisis duur voort
Die Konstitusionele Hof se uitspraak oor Phala Phala het die Nasionale Vergadering gekritiseer. Die EFF het uit die sitting gestap toe die Speaker die bespreking geweier het. Ramaphosa bly ferm dat hy nie sal bedank nie, ondanks groeiende druk.
ANC se Oos-Kaap in chaos – nasionale leierskap gryp in en ontbind strukture
Die nasionale ANC het die provinsiale uitvoerende komitee (PEC) in die Oos-Kaap volledig ontbind ná ’n rampspoedige verkiesingskonferensie wat in chaos geëindig het.
’n Taakspan word binnekort aangestel om die provinsie te bestuur tot ná die plaaslike verkiesings. Die skuif beklemtoon die diepgaande interne verdeeldheid en magstryde binne die ANC in een van sy tradisionele bastions.
Die skuif moet ook gesien word teen die agtergrond van ‘n interne faksiestryd in die ANC.
Solidariteit verhoog druk met besoek aan VN se Internasionale Arbeidsorganisasie
Solidariteit lê ’n klag by die VN se Internasionale Arbeidsorganisasie (IAO) in Genève oor die regering se minagting van ’n 2023-ooreenkoms. Die vakbond stel ook ’n padkaart voor vir ’n rasvrye Suid-Afrika teen 2030 en beklemtoon dat vaardighede, nie ras nie, voorrang moet kry.
Starlink-hindernis wys ANC ideologie is bankkrot
Icasa het Minister Solly Malatsi se B-BBEE-beleidsrigting afgekeur sonder wysigings aan die Electronic Communications Act. Dit stel Starlink se bekendstelling verder uit.

Episode 622 - Ramaphosa ontslaan Minister Sisisi Tolashe uit die kabinet

Die ANC se NUK steun Ramaphosa in die Phala Phala-skandaal
Die ANC se NUK het Woensdagaand sonder Ramaphosa vergader. Fikile Mbalula noem oproepe vir bedanking “opportunisme” en sê die vraag oor die Phala Phala-geld is nie onder bespreking nie. Daar is Donderdag berig dat die ANC se NUK vir Ramaphosa steun.  ’n Parlementêre komitee van 31 LP’s (ANC 9, DA 5, MK 3, EFF 2) is aangewys om die saak te ondersoek. Die ANC beskerm Ramaphosa sterk, maar interne en eksterne druk neem toe.
-              Verwyder minister Sisisi Tolashe eis DA
DA-leier Geordin Hill-Lewis eis dat President Ramaphosa onmiddellik Minister Sisisi Tolashe uit die RNE moet verwyder weens ernstige korrupsiebeskuldigings. Hy sê die RNE kan nie hervorming preek terwyl korrupsie geduld word nie.
President Ramaphosa het toe ook later in die dag minister Sisisi Tolashe verwyder uit haar pos nadat die skandaal om haar kop vir weke gebroei het.
Geordin Hill-Lewis se eis dui op spanning in die RNE rondom steun vir Ramaphosa. Dit is goeie tydsberekening en ‘n strategiese boodskap dat korrupsie nie geduld moet word het druk op Ramaphosa geplaas om op te tree.
Solidariteit stel “Rasvry teen 2030”-padkaart voor
Die Solidariteit Navorsingsinstituut het ’n omvattende verslag bekendgestel wat vra vir die geleidelike uitfasering van rasgebaseerde wetgewing. Dit beklemtoon dat B-BBEE en huidige regstellende aksie ekonomiese groei knel, elite-bevordering bevorder en werkloosheid nie oplos nie. Voorstelle sluit in eienaarskap-ekwivalensie, werknemer-aandeleskemas en behoefte-gebaseerde bemagtiging.
Grondrestitusie vol korrupsie en wanbestuur
’n Verdoemende verslag wys honderde miljoene rande se onreëlmatighede in die departement van grondhervorming. Die VF Plus wys daarop dat Orania se grondeis skoon is, terwyl die res van die stelsel in chaos verkeer.
Eskom en gratis elektrisiteit
Die regering beplan om gratis basiese elektrisiteit van 50 kWh na 200–300 kWh per maand te verhoog om die impak van hoër tariewe te buffer.
Nampo sonder vee
Byna 16 000 besoekers het die eerste dag deur die hekke gestroom, maar boere bly diep gefrustreerd oor die onbeheerste bek-en-klouseer-krisis.  Weens die ernstige bek-en-klouseer-uitbraak mag geen lewende vee by die skou wees nie. Telersgenootskappe gebruik nou kartonbeeste, doringdraadskape en blêr-luidsprekers om besoekers te lok. Boere is diep moedeloos.
Mylpaal: Suid-Afrika word nr. 1 sitrus-uitvoerder ter wêreld
Suid-Afrika het Spanje as die wêreld se grootste sitrus-uitvoerder per volume oortref. In 2025 is 2,9 miljoen ton uitgevoer. Dit is ’n mylpaal vir die bedryf ondanks uitdagings soos Midde-Oosterse konflik, vloede en stygende koste.